Nu aan het lezen:

IDFA review: Tower

IDFA review: Tower

We zijn nog maar net onderweg, maar het eerste hoogtepunt van het IDFA heeft zich al aangediend. In Tower neemt Keith Maitland ons mee naar de schietpartij die op 1 augustus 1966 plaatsvond in Austin, Texas. In de voorgaande nacht vermoordde de 25-jarige student bouwkunde Charles Whitman zijn moeder en vrouw. Op de hete maandag verschanste hij zich rond het middaguur in de kloktoren van de Universiteit van Texas en schoot vanuit daar anderhalf uur in het rond. 16 mensen kwamen om en 33 anderen raakten gewond voordat het bloedbad vlak voor half twee werd beëindigd.

Er is veel archiefbeeld van de schietpartij, vooral dankzij een lokale journalist, maar toch kiest Maitland voor een andere aanpak. Het grootste deel van de film is animatie, gemaakt via een rotoscoop, een apparaat dat het mogelijk maakt beelden van acteurs nagenoeg direct over te tekenen. Die animatiebeelden zijn aaneengesmeed met de 16mm-filmpjes van die dag en dat werkt wonderbaarlijk goed. Het biedt de mogelijkheid om de persoonlijke verhalen zichtbaar te maken op een manier die met enkel die korrelige zwart-wit beelden en pratende hoofden nooit was gelukt. Want Tower gaat over die verhalen. Niet over wat er precies wanneer gebeurde die dag, niet over de vraag wie de schutter was of wat hem bewoog. Ondanks dat er beelden van Whitmore zijn, zien we hem in de film nergens. Hij is slechts aanwezig in het geluid van de schoten, in dat pluimpje rook dat na elk schot ontsnapt aan een nis van de toren. Des te meer aanwezig zijn de mensen buiten, die een gezicht krijgen, een stem, om hun verhaal te vertellen.

tower-2

Zoals de acht maanden zwangere Claire en haar vriend Tom. Ze zijn de eersten die geraakt worden en Claire zal nagenoeg de hele schietpartij op de steeds heter wordende stenen liggen. Gewond, maar buiten bereik van hulp. Of John, die met een vriend zit te schaken als ze op de radio horen dat er iets aan de hand is bij de Universiteitstoren. Ze gaan eropaf, opgewonden dat er eens iets gebeurt in het slaperige Austin, zich niet bewust dat ze zichzelf een nachtmerrie binnenslepen. De documentaire verspringt telkens tussen deze mensen en daardoor ook regelmatig in de tijd. We zien scènes twee of drie keer, momenten worden uitgerekt. Het maakt dat we, net als hen, geen overzicht hebben over de situatie. Er heerst chaos en tegelijk een soort verlammende angst. De wijze waarop Maitland de animatiebeelden en archiefbeelden afwisselt, het gebruik van kleur, van muziek en geluid; Tower is een wonder van intelligentie en inleving.

Aangrijpend is het moment waarop Maitland na lange tijd de echte mensen in beeld brengt. Vijftig jaar zijn voorbij gegaan, maar we zien gezichten die nog altijd de pijn en het verdriet vlak achter hun ogen dragen. Allemaal worstelen ze met wat die dag gebeurde. Tower toont dat heldendom een mythe is. Dat hoe heldhaftig de daden ook van sommige van deze toen zo jonge mensen, er altijd een weerslag is. Een onbedaarlijk trillen, een golf van misselijkheid. Een gevoel van verlorenheid. Heldendaden zijn geen bevrijding. En ook geen pantser tegen schuldgevoel. Want hoe onterecht ook, velen voelen een vorm van schuld. Omdat ze vinden dat ze niet snel genoeg handelden, zich schamen dat ze overmand werden door angst of de hitte. Voor velen is dit de eerste keer dat ze een lange periode van zwijgen doorbreken. En het lijkt een bescheiden vorm van bevrijding.

Tower is nog te zien tijdens het IDFA op 23 en 25 november. Houd Cine in de gaten voor meer artikelen over het festival. 

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken