Nu aan het lezen:

IDFA review: Life, Animated

IDFA review: Life, Animated

Wanneer de 23-jarige Owen Suskind in Life, Animated een volle zaal toespreekt wil hij één ding rechtzetten. Dat mensen met autisme geen contact willen maken is een misverstand. Ze willen niets liever. Toen hij drie was, veranderde Owen praktisch van de een op andere dag. Verdween, zoals zijn vader het noemt. Het vrolijke, praatgrage jongetje verloor plotseling zijn taalvermogen, zijn motoriek ging achteruit. Hij werd terneergeslagen, maakte geen oogcontact meer. Maar het was niet Owen die zich terugtrok uit de wereld, het was de wereld die zich plots buiten zijn bereik ophield.

Het verhaal van Owen is wonderlijk en uitzonderlijk en het is belangrijk dat te beseffen. Regisseur Roger Ross Williams heeft een film gemaakt die optimistisch is, daarmee de uitkomst van Owens ontwikkeling weerspiegelend, die als de film begint op het punt staat zelfstandig te gaan wonen in een woongroep. Maar dat optimisme neemt niet weg dat de documentaire ook een dappere poging doet de binnenwereld van de kleine Owen, die zich zo alleen voelde met al die emoties die hij niet wist te uiten, inzichtelijk te maken en daar knap in slaagt.

In die moeilijkste periode was er eigenlijk maar één ding dat Owen plezier gaf: Disneyfilms kijken. In de uitvergrote emoties herkent hij zijn eigen gevoelswereld en via het memoriseren van de dialogen en specifieke scènes vind hij een weg om die gevoelswereld te communiceren naar de buitenwereld. Een van de eerste momenten waarop dat gebeurt, is wanneer het gezin The Little Mermaid kijkt en Owen telkens een schijnbaar onbestaand woord herhaalt. Het is tijdens de scène waarin Ariel moet beslissen of ze mens wil worden, ten koste van haar stem. Owen pakt de afstandsbediening en spoelt terug en speelt hetzelfde stukje opnieuw en opnieuw af. Totdat de ouders begrijpen wat dat niet-bestaande woord is: “just your voice.”

lifeanimated

De dokters temperen het enthousiasme van de ouders, wijzen erop dat hij waarschijnlijk gewoon klanken herhaalt en de kans groot is dat hij de betekenis ervan niet weet. Maar je bent geneigd, gezien de woordkeuze en het constant terugspoelen door Owen, te denken dat dit geen volstrekt willekeurige poging tot contact is. Dat hij doelbewust iets probeert te communiceren. Maar hoe het ook zij, de reactie van de ouders is er een die in alle gevallen cruciaal is: “He’s still in there.” Want dat is de crux. Owen zit gevangen in dat brein waarbinnen hij maar niet de juiste deuren en handvatten weet te vinden om veilig naar buiten te kunnen treden. Dat wordt mooi verbeeld in de animaties in de film, gemaakt door Mathieu Betard, Olivier Lescot en Philippe Sonrier. Hoe Owen telkens in het duister staat, geïsoleerd van de rest van de wereld, de andere mensen donkere schimmen in zijn ooghoeken.

Helemaal prachtig is de geanimeerde verbeelding van een kort verhaal dat Owen schreef, over een driejarig jongetje dat de beschermheer wordt van alle Disney-bijfiguren, in een wereld die constant bedreigd wordt door een duistere demon. De animaties zijn meeslepend en kolken van gevoel en ontmantelen daarmee het hardnekkige misverstand dat iemand met autisme arm is aan emoties. Grappig, maar ook treffend is een moment wanneer oudere broer Walt probeert uit te vissen of Owen wel eens heeft getongzoend met zijn vriendin Emily. “When people kiss, they don’t just kiss with their lips”, probeert hij. “They kiss with their…” Owen denkt na en antwoordt dan weifelend: “Feelings?” Gevoel is alles. Ook, of misschien wel juist voor Owen.

Life, Animated is nog te zien tijdens het IDFA op 23 en 26 november. Houd Cine in de gaten voor meer artikelen over het festival. 

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken