Nu aan het lezen:

Heartbound

Heartbound

Sinds de jaren negentig heeft het dorpje Thy in Denemarken er 900 bewoners bijgekregen. Allemaal Thais, allemaal vrouw. De oorzaak is Sommai, een vrouw die de Deense Niels heeft opgeduikeld in Pattaya, het walhalla voor sekstoerisme. Als intercontinentale matchmakers schrijven zij tezamen met groot succes advertenties voor vrouwen op zoek naar een beter bestaan, desnoods in een land waar het een groot gedeelte van het jaar donker en koud is. Als een juiste kandidaat zich heeft gemeld wordt de vrouw in kwestie naar Denemarken gehaald en trouwen de twee tortelduifjes na een kort kennismakingsproces voor minimaal zeven jaar. Na die tijd kan er volgens de Deense wet gescheiden worden zonder dat de vrouw het land uit wordt gezet.

De titel Heartbound suggereert dat er in de documentaire sprake is van mensen die verknocht aan elkaar zijn geraakt, en afhankelijk van de persoon die aan het woord komt is dat tot op zekere hoogte ook zo. Het zoetsappige verhaal van Niels over liefde op het eerste gezicht glijdt schaamteloos langs de totaal asymmetrische dynamiek. Wie kent het cliché niet van een tenger Thais lijf in ruil voor een paar euro door een westerse mannenklauw tegen de bierbuik gedrukt? Belle en het Beest gekruist met Pretty Woman.

Er is veel geschreven over de complexiteit van de relaties in de documentaire en de afwezigheid van moralisme of een opgeheven vingertje. Afhankelijk van de eigen mening over het onderwerp is dit prettig of juist weerzinwekkend. Verwacht in ieder geval geen ontkrachting van de eigen vooroordelen. Men zegt wel dat ware liefde geen taal kent, maar het is treffend dat er na jaren huwelijk uitsluitend Deens wordt gesproken en de mannen nog geen woordje Engels stamelen. De vrouwen schrobben het huis, werken in de fabriek en spreken vloeiend Deens. Ondertussen kunnen de mannen het zich veroorloven om op de bank bier te drinken en zelfs in hun moedertaal sociaal niet uit de voeten te kunnen. Het machtsverschil is schrijnend.

In de hele film is geen spatje romantiek of liefde te bekennen, maar ordinaire ruilhandel die onder de noemer cultuurrelativisme als een modern fenomeen kritiekloos wordt geobserveerd. Afwezigheid van een dagelijks pak slaag maakt nog geen liefde, iets wat aan bod komt in het huwelijk van Basit en Frank. Na zeven jaar verkiest zij een leven alleen in Denemarken boven zijn gezelschap en hij begrijpt het niet. De lompheid straalt ervan af en wordt versterkt door de scènes waar hij op zoek naar vervanging voor Basit in Thailand een niet nader benoemde infectie oploopt die resulteert in een ziekenhuisopname, het linkerbeen tot monsterlijk formaat opgezwollen. Alleen in een ziekbed lijkt hij Otto van Oudijck uit de Louis Couperus’ roman De stille kracht. Van Oudijck wijt de mysterieuze ziekte die hij oploopt aan de stille krachten van het eiland Java, waar al wat leeft tegen hem samenspant. Heartbound roept vaker visueel en auditief de herinnering aan deze klassieker op. De keurig aangeharkte voortuinen in Denemarken krijgen melancholische akkoorden terwijl Thaise taferelen met behulp van omineuze muziek als inherent gevaarlijk worden gepresenteerd. Het weelderige Thaise groen, het wiegen van de minderjarige heupen: het hoort allemaal bij die stille afspraak dat de mythische ander wordt gereduceerd tot een fysieke sensatie, ver van het superieure brein. Dat die sensatie dan ook nog zonder morren achter het fornuis gaat staan is een meevallertje waar moeders goedkeurend op toeziet.

Gedurende de hele documentaire blijven de mannen bordkartonnen figuren die hun pragmatisch egoïsme aanlengen met een fikse dosis romantische illusies en ontlenen de vrouwen op wat praktische details en schunnige anekdotes na hun menselijkheid vooral aan de heldhaftige manier waarop ze zich een weg door hun leven banen. De slotscène is dan ook de enige die de zaak wat opschudt. Een onthutste Niels vertelt hoe Sommai na een zelfmoordpoging is opgenomen. Dat deze vertwijfeling door het uitvagen van een vrouwenleven loopt terwijl de bejaarde man door de wereld en de complexiteit van haar ethische vraagstukken vrijgepleit aan het water loopt is wrang.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken