Nu aan het lezen:

Gloria Grahame: Op een eenzame plek

Gloria Grahame: Op een eenzame plek


Gloria Grahame was een prachtige, glamoureuze vrouw die zo onzeker was dat ze zich haast liet verminken. Ze was een actrice die kalmte uitstraalde terwijl haar persoonlijk leven een en al tumult was. Ze was een fascinerend, getroebleerd figuur, onmogelijk samen te vatten om te romantiseren.

Film Stars Don’t Die in Liverpool – vanaf deze week in de bioscoop – lijkt dat toch te willen doen. De film gaat over de laatste dagen van Gloria Grahame (gespeeld door Annette Bening), in Liverpool, met haar veel jongere lover Peter Turner (Jamie Bell). De echte Peter Turner, die het boek schreef waar de film op gebaseerd is, geeft allerlei interviews waarin hij voor eerherstel pleit voor Gloria. Eerherstel verdient ze zeker – maar liefst zonder de rauwe randjes te verdoezelen.

Pruillip

Gloria Grahame klinkt als een artiestennaam. Toch heette ze echt zo. Nou ja: Gloria Grahame Hallward. En Grahame was de artiestennaam van haar moeder, ook een actrice. Ze speelde onder contract bij MGM een bijrol in It’s a Wonderful Life. Maar haar echte doorbraak kwam pas toen mensen doorkregen hoe goed ze paste bij de film noir.

Het is moeilijk te zeggen wat haar precies zo geschikt maakte als gangstervriendin. Een femme fatale was ze meestal niet helemaal, mannen werden juist vaak haar fataal. Misschien paste ze in de cynische wereld van noir omdat dat ze zelden glimlachte. Als ze het deed, zag het er calculerend uit, nooit echt helemaal ontspannen. Het gaf haar een combinatie van hardheid en kwetsbaarheid. Haar pruillip houdt altijd iets achter. Ironisch genoeg vond ze zelf die pruillip (vooral haar bovenlip) verschrikkelijk. Ze vulde hem op met watten, en meerdere operaties zorgden er uiteindelijk voor dat haar onmiddellijk herkenbare uitdrukking vrijwel bevroor.

Nooit was Grahame beter dan in In a Lonely Place. In die film wordt de opvliegende scenarioschrijver Dixon Steele (Humphrey Bogart, ook in een van zijn beste rollen), beschuldigd van moord. Grahame speelt zijn buurvrouw, Laurel Gray, die hem impulsief van een alibi voorziet. Daarna krijgen ze een relatie. Maar gaandeweg begint Laurel (samen met de kijker) te twijfelen of Dixon wel echt onschuldig is.

Jongere mannen

In a Lonely Place werd geregisseerd door Nicholas Ray, de tweede man van Grahame. Op het moment van filmen was hij pas twee jaar met Grahame getrouwd (voor allebei het tweede huwelijk), maar de relatie was gespannen. In het contract van Grahame stond het volgende:

My husband shall be entitled to direct, control, advise, instruct and even command my actions during the hours from 9 AM to 6 PM, every day except Sunday (…) I acknowledge that in every conceivable situation his will and judgment shall be considered superior to mine and shall prevail.

Echt aardig was Ray sowieso niet. Hij verklaarde ooit kennelijk: ‘I had to possess her but I didn’t particularly like her.’ De relatie zou uiteindelijk definitief eindigen toen Ray haar in bed vond met iemand anders. Niet zomaar iemand: zijn zoon Anthony uit zijn eerste huwelijk. Later bleek dat de affaire al begonnen te zijn toen hij dertien was.

Hier wordt het verhaal van Grahame moeilijk in een tragische mal te passen. Want laten we wel wezen: een dertienjarige kan niet op betekenisvolle manier instemmen met seks. Grahame kan gezien worden als meelijwekkend figuur, en ze werd door sommigen slecht behandeld, maar er is geen twijfel over dat ze Anthony Ray seksueel heeft misbruikt. Dat hij later, toen hij eenmaal volwassen was, haar vierde echtgenoot werd doet hier niet aan af. Dat de roddelbladen van het ‘schandaal’ smulden zegt niet veel goeds over hen, maar Grahame was hier geen onschuldig slachtoffer van sensatiezucht.

Peter Turner was ruim volwassen toen zijn relatie met Grahame begon. Toch heeft het leeftijdsverschil tussen hem en Grahame een raar bijsmaakje als je weet dat hij geboren werd nadat zij met haar minderjarige stiefzoon in bed werd betrapt.

Hete koffie

Na In a Lonely Place werd de carrière van Grahame gefrustreerd door studiobaas Howard Hughes, naar verluid omdat ze zijn avances afwees. #metoo mag dan nog vrij nieuw zijn, het onderliggende gedrag bestaat in Hollywood al sinds jaar en dag.

Ze won wel een Oscar, voor beste bijrol in The Bad and the Beautiful. En ze maakte een onuitwisbare indruk in The Big Heat van Fritz Lang. De hoofdrol in die film is voor Glenn Ford als een politie-agent die twijfels heeft bij de zelfmoord van zijn (potentieel corrupte) baas. Maar Grahame vormt het hart van de film. Ze speelt de vriendin van crimineel Vince, gespeeld door Lee Marvin op z’n meest sadistisch. Als Grahame te vriendelijk doet tegen Ford wordt ze bestraft. Marvin valt haar aan met een pot hete koffie. Met haar gezicht half in het verband wordt ze een soort wraakengel. Zij doet waar Ford zich niet toe kan zetten.

Een paar jaar later raakte haar carrière in het slop. Ze deed nog wat afleveringen televisie, wat toneelstukken. Hoe haar leven eindigde kan je zien in Film Stars Don’t Die in Liverpool – maar als je wil weten waarom ze zo fascineerde, kan je ook de films van de echte Grahame bekijken.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken