Nu aan het lezen:

Faces Places

Faces Places

Rond de millenniumwisseling begon Agnès Varda, toen al de zeventig gepasseerd, een worsteling met haar sterfelijkheid. Dit deed ze door in een losse stijl documentaires te maken over, nou ja, van alles. Les Glaneurs et La Glaneuse uit 2000 diept ze bijvoorbeeld het verzamelen van overblijfselen van de oogst en andere afgedankte spullen uit als metafoor voor haar kunstenaarschap.

Varda was fotograaf en een prominent lid van de nouvelle vague, waar ze met Cléo de 5 à 7 een belangrijke bijdrage aan leverde. Zo beschouwt ze in documentaires als Les Glaneurs et La Glaneuse en Les Plages d’Agnès haar rijke werk en leven.

Ondanks haar vorderende leeftijd is de inmiddels 89-jarige Varda nog steeds actief. In haar nieuwste documentaire Faces Places (Visages Villages) ontwikkelt ze haar vorm van werken door met de jonge(re) straatkunstenaar JR samen te werken. Hij heeft een busje waarin hij foto’s op groot formaat kan printen. De vergrootte afbeeldingen van mensen plakt hij aan op muren en andere grote oppervlakken. Met het busje gaan Varda en JR op een roadtrip, zoals Varda al eerder een paar keer deed.

De werken van JR zijn niet voor de eeuwigheid gemaakt. Regen, wind en overijverige gemeentewerkers liggen altijd op de loer. Door de werken en het proces op film vast te leggen creëren hij en Varda de mogelijkheid dat de kunstwerken wat langer bewaard lijven. Het sluit mooi aan bij Varda’s worsteling met haar eigen vergankelijkheid. Ze kiezen dan ook voornamelijk het soort plekken dat op het punt van verdwijnen staat voor de projecten die in Faces Places zijn vastgelegd. Van de laatste bewoner van een straat vol mijnwerkershuisjes bij een gesloten mijn tot de slechter wordende ogen van Varda.

Het is een mooi idee: hoewel haar ogen linksom of rechtsom hun functie zullen verliezen rijden ze nog een tijd op de zijkant van een wagon het land beschouwend waar ze zo veel films maakte.

De kunst van JR is speelse, vrolijke kunst. Dat klinkt alsof het diepgang mist, en bij vlagen is dat ook wel zo. Een segment waar, in een mooi Zuid-Frans stadje, een afbeelding van een mooie, jonge vrouw op een mooie, verweerde muur wordt geplakt draagt niet veel bij aan de thematiek van Faces Places. En zo zijn er wel meer lange stukken film die dat niet doen.

Toch past de kunst van JR goed bij de recente werken van Varda. Haar worsteling met de sterfelijkheid is nooit zwaarmoedig geweest, ondanks af en toe zware onderwerpen zoals het overlijden van haar man, filmmaker Jacques Demy. Ze heeft niet geprobeerd de tijd stil te zetten, of het verleden tot leven te wekken. Ook de persoon JR lijkt wat bij Varda los te maken. Zijn gezicht altijd verborgen achter een zonnebril en hoedje presenteert zich naar buiten meer als een typetje dan als een volwaardig persoon. Hij lijkt er de wereld mee op afstand te willen houden, maar aan de andere kant lijkt hij oprecht geïnteresseerd in wat er om hem heen gebeurt. Zijn kunst gaat over mensen en hij stelt oprechte, betrokken vragen aan Varda.

Als Agnès Varda iemand was geweest die het verleden weer op had proberen te wekken door haar herinneringen op te zoeken, dan waren haar laatste films bij lange na niet zo interessant geweest als ze zijn. Juist doordat ze haar leven en oude werk in verband brengt met nieuwe elementen, zoals eerder de verzamelaars van het afgedankte en nu de werken van JR, creëert ze iets nieuws en rijkers. Iets wat het waard is om je als filmkijker in 2017 aan over te geven.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken