Nu aan het lezen:

[Editorial] Auteurs

[Editorial] Auteurs

Wanneer noem je een filmmaker een auteur? Sinds François Truffaut in de jaren ’50 het onderscheid maakte tussen regisseurs en auteurs is de kloof soms breder, soms nauwer geworden, maar nooit verdwenen.

Simpelweg komt het hierop neer: Ben je degene die een van de honderden mensen is die aan de film werkt, of degene die zijn/haar handtekening onder het werk zet als kunstwerk?

Truffaut (toen criticus, later succesvol cinema-auteur) kwam erachter dat je sommige films ziet om de filmmaker. Hij zag zelfs de films die je niet daarom zag (en hun makers) als inferieur. Nou wil ik zelf ook zo ver gaan. En het is niet eens moeilijk uit te leggen.

Film is kunst, zoals beeldhouwwerk of poëzie dat ook is. Dus is er een maker achter het werk, de kunstenaar die verantwoordelijk is voor alles wat je er goed of slecht aan vindt. Dat er aan een film honderden mensen meewerken doet daar niets aan af. Er zijn meer dan tien mensen betrokken bij de totstandkoming van een roman en een opera wordt door een heel orkest uitgevoerd, maar is toch uit het brein van een persoon ontsproten. Vergeet bovendien de kunstenaars niet die hun studenten het werk lieten uitvoeren, van Rodin tot Michelangelo. Of, zoals Truffaut zei: ‘Er zijn geen goede en slechte films, alleen goede en slechte regisseurs.’ Een filmpje om je te helpen:

Niemand gaat naar Kong: Skull Island of naar Logan vanwege de regisseur. We gaan om de uitwerking van het bronmateriaal, ongeacht wie (respectievelijk Jordan Vogt-Roberts en James Mangold) de regie voerden. Films uit het Marvel-Universum, elke aflevering uit de reeks van James Bond of de zoveelste groots gepromote Amerikaanse blockbuster (Ghost in the Shell, Life) – het zijn producten die je voor je kiezen worden geschoven, om je een avond lang vreselijk mee te vermaken. Fantastisch materiaal, soms.

Het werk van auteurs is anders. De grote filmmakers van de geschiedenis (Hitchcock, Fellini, Godard, Bergman, Kubrick, Herzog, Varda, etc.) waren auteurs, want dat is waar we onze geschiedenis als mensheid op baseren: grootheden. Het interesseert me niet welke film in 1963 het meeste geld opbracht, of de beste recensies kreeg – ik wil uit dat jaar Otto E Mezzo zien van Federico Fellini, The Birds van Hitchcock, Le Petit Soldat van Jean-Luc Godard. Ik wil grootsheid, filmmakers die het waard zijn om boeken over te schrijven. Ik wil fantastisch en baanbrekend werk zien van kunstenaars die me een stap voor zijn. Het leven is te kort voor slechte films.

De auteurstheorie staat anno 2017 nog steeds overeind. Almodóvar, Arnold, Malick, Lee, Jarmusch – het zijn de auteurs wiens films je om hun maker ziet, om hun handtekening. Van het nieuwe werk van Martin Scorsese tot het gros van de lijst van 52 vrouwelijke regisseurs die ik je laatst gaf (Akerman, Campion, Bier, Coppola; om er maar een paar te noemen) – het zijn makers die ik waardeer omdat ze verder denken dan ik denk.

Ik twijfel niet aan mijn eigen fantasie. Ik kan me veel, heel veel voorstellen. Maar wat ik wil van een kunstwerk is dat het me een horizon laat zien die voorbij de mijne ligt. Dan wend ik me tot de auteurs, die me soms waanzinnige puzzels geven en soms tergen om hun on(be)grijpbare werk. Hoe dan ook: dat is hun functie, verder kijken dan ik kijk.

Dan kijk ik tussendoor naar geweldig blockbusterwerk (Guardians of the Galaxy Vol. 2, zie die film!), soms van uitstekende regisseurs (Gunn, Bigelow, Nolan) en soms van eerbiedige werkpaarden. Voor als ik vermaakt wil worden, groots bombastisch geweld op het witte doek wil zien of alles even voor twee uur achter te laten, om dan daarna weer te denken aan mijn favoriete auteurs.

Cine wijdt er deze meimaand aan, om je denkvoer te geven voor je lentewandelingen en terrasuitstapjes. Verwacht artikelen over Song to Song van Terrence Malick, een blik op Cannes (immer walhalla van de auteurs), veel discussie van Cine-schrijvers onderling (zoals dit artikel ook volstaat met links naar andere Cine-artikelen) en talloze geweldige films die je nog niet kende, van filmmakers die je lief hebt of lief zal hebben.

– Luuk Imhann

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken