Nu aan het lezen:

Cine Flashback: Performance

Cine Flashback: Performance

 

In Cine Flashback kiest een redacteur een oudere film uit, gewoon omdat deze wat aandacht verdient. Naar aanleiding van het recente overlijden van de Engelse regisseur Nicolas Roeg kijkt de redactie terug op zijn oeuvre. Redacteur Luuk van Huët neemt Performance, de film die Roeg samen met Donald Camell regisseerde, onder de loep.

Performance uit 1970 is de eerste film waarbij Nicolas Roeg niet alleen verantwoordelijk was voor de cinematografie, maar tevens samen met coregisseur Donald Camell verantwoordelijk wordt gehouden voor de regie. Deze credit is niet geheel onomstreden; Performance is het geesteskind van Camell en zit tjokvol met concepten en hersenkronkels uit het gedreven, briljante en gestoorde brein van deze excentrieke artistieke veelvraat, die zijn hele leven en carrière lang een obsessie voor hem waren. Het is echter overduidelijk dat Roeg ook een tik van deze molen meekreeg en een aantal elementen van Performance vinden hun weg terug in zijn eigen latere werk als regisseur en auteur. De casting van Mick Jagger als verlopen rockster blijkt een sterk staaltje methodacting op te leveren, maar met The Man Who Fell To Earth wist Roeg de androgyne, spacey vibe van David Bowie te gebruiken om hem de rol van op aarde gestrand, in een existentiële crisis verkerend buitenaards wezen te laten belichamen. In Bad Timing speelt Art Garfunkel een personage dat speelt met het imago van een ietwat nerdy, brave singer-songwriter en juist daarmee een duistere kant aanboort.

In Performance maken we kennis met de Londense gangster Chas (James Fox), die voor de misdaadbaas Harry Flowers beschermingscenten int en niet bang is voor een ongezonde dosis geweld om te kunnen cashen. Als Chas de verkeerde persoon neerknalt, slaat hij op de vlucht en weet hij een logeeradres te vinden bij Turner (Mick Jagger), een rockster die over zijn hoogtepunt is en wiens dagen gevuld zijn met drugs en seks met Pherber (Anita Pallenberg) en Lucy (Michèle Breton), al dan niet badderend. Chas doet zich voor als een jongleur, maar het drietal hippies gelooft er niks van en Chas voelt aanvankelijk slechts walging voor de hedonistische levensstijl van zijn kersverse huisgenoten. Maar zijn masculiene maliënkolder blijkt zo effectief als bordkarton en al snel wordt zijn macho identiteit door mind games en drugs laagje voor laagje van hem afgestroopt totdat hij van voren niet weet waar zijn achterste op valt. Turner en Chas beginnen als yin en yang, maar naarmate de film vordert lopen hun persoonlijkheden in elkaar over totdat ze een fascinerende, bloedstollende synthese bereiken.

Performance wordt beschouwd als een hoogtepunt in de Engelse filmgeschiedenis. De film bracht de dominant wordende jeugdcultuur van Swinging London die haar stempel op de jaren zestig had gedrukt samen met de Londense gay scene en met de Britse onderwereld die door de gebroeders Kray salonfähig was gemaakt. Daarnaast speelde de zanger van de meest populaire band van dat moment een hoofdrol en dat alles in een extreem gestileerde arthouse film, gefinancierd door Warner Bros., een grote Hollywoodstudio. Deze gevaarlijke cocktail leverde echter geen bonafide hit op: de studio hield de film twee jaar gevangen in distribution hell omdat ze gechoqueerd waren van de film: volgens de overlevering moest de vrouw van een studiobobo braken van walging bij het zien van de film en de recensies toen de film uitkwam waren vernietigend. De filmrecensent van Life noemde Performance ‘the most disgusting, the most completely worthless film I have seen since I began reviewing.’

Performance ontwikkelde daarna echter een cultstatus en de montage, cameravoering en regie zijn van grote invloed geweest op filmmakers als Quentin Tarantino, Tony Scott, Jonathan Glazer en über-chav Guy Ritchie. De film kan gezien worden als de godfather van de Britse gangsterfilm, alhoewel de experimentele aspecten van de film weinig navolging hebben gevonden, verdrongen door postmodernistische Tarantinoesque fratsen en Ritchies gelikte stilistische trucjes. Performance heeft uiteindelijk ook geen onbesmette erfenis achtergelaten wanneer het de betrokken acteurs en filmmakers betreft: Mick Jagger ondervond geen negatieve gevolgen en heeft daarna met wisselend succes hier en daar op mogen duiken in films. Nicolas Roeg kon na Performance aan de weg timmeren in Australië met Walkabout en vond daarna in Hollywood werk, maar niet iedereen had geluk. James Fox kreeg een inzinking door de film en stopte een decennium met acteren en vond Jezus, Anita Pallenberg vond de verlossing in de spuit en heeft jaren gevochten tegen haar verslaving en Michèle Breton werd na de film afgedankt, zwierf de drugs achterna Europa door en belandde in het toenmalig verlichte Afghanistan om zich uiteindelijk in Berlijn te vestigen. Haar lot is dusdanig in nevelen gehuld dat men er van uitgaat dat ze vast aan een overdosis is overleden, maar voor zover het is onderzocht, leeft ze nog in Duitsland. En Camell stortte zich in het ene wilde avontuur na het andere, werd veelvuldig genaaid door Marlon Brando, maar wist tegen wil en dank toch nog drie speelfilms te maken: Demon Seed, White of the Eye en Wild Side, maar aan Performance konden deze films niet tippen. In 1996 schoot Camell zichzelf door zijn hoofd met een jachtgeweer in wat beschreven wordt door vrienden en bekenden als een weloverwogen, jaren geplande daad. Hij bleef nog bijna drie kwartier in leven, vroeg om een spiegel om zichzelf te kunnen zien sterven en citeerde een citaat uit Performance terwijl hij wachtte op het vallen van het gordijn.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken