Nu aan het lezen:

C’est ça l’amour

C’est ça l’amour


C’est ça l’amour (2019) is de tweede speelfilm van de Franse regisseur en scenarist Claire Burger (Party Girl, 2004). Hij is een intiem familiedrama, één van de vele films die over ontwrichte, gebroken gezinnen gaat. Wat betreft thematiek ligt hij in lijn met films als The Squid and the Whale (Noah Baumbach, 2005) en Kramer vs Kramer (Robert Benton, 1979). Ditmaal is het echter niet de man die zijn verwoeste gezin achterlaat, maar de vrouw. Een narratief dat sterk doet denken aan dat van Kramer, waarin een vrouw genaamd Joanna (Meryl Streep) op een dag besluit dat het leven als huissloof van haar (zaken)man en kind haar niet meer bevalt. Alleen is het middelpunt van C’est ça l’amour film niet de vrouw, maar de hulpeloze, geobsedeerde alleenstaande vader die alleen achterblijft met zijn twee rebellerende tienerdochters. Een man die koste wat kost voor verzoening blijft knokken, en blijft geloven in de liefde, vanuit waar hij dan ook niet altijd weloverwogen – maar altijd vol gevoel en overgave – handelt.

Mario, een grijzende ambtenaar bij de lokale gemeente en vader van twee tienerdochters, kan het simpelweg niet geloven. Hij houdt van zijn vrouw, dus hoe kan zij hem nou verlaten? “Als je terugkomt, ben ik veranderd” verkondigt hij aan zijn ex-vrouw Armelle. Al snel blijkt dat er van dit scenario geen sprake zal zijn. De koek is op voor Armelle, die te lang heeft geleefd en gewerkt voor haar gezin, en het haar goed recht vindt dat ze eens aan zichzelf denkt. Mario blijft verslagen achter als een verloren puppy en weet zich totaal geen raad met de situatie. Als een geobsedeerde stalker schrijft hij zich in bij het plaatselijke buurttheater, waar zijn ex-vrouw werkt als lichttechnicus. Dergelijke acties zouden redelijk griezelig over kunnen komen, als Mario niet zo aandoenlijk en totaal ongevaarlijk was. Hij is een personage dat direct aan sympathie wint, en die je eigenhandig uit zijn midlife crisis zou willen trekken.

Ondertussen proberen zijn twee tienerdochters elk op hun eigen manier om te gaan met de situatie. De zeventienjarige oudste dochter bevindt zich in een positie die tussen moederrol en pubermeisje invalt. Gekleed in mini rokjes verkent ze haar seksuele grenzen met een jongen die dol op haar is. Maar daar doet zij dan weer niet aan, de liefde. Begrijpelijk ook, als je zulke voorbeelden hebt gehad. Bij thuiskomst voelt ze zich sterk verantwoordelijk voor haar neergeslagen vader en haar rebellerende jongere zusje, maar ze droomt van onafhankelijkheid en kan niet wachten om haar vleugels uit te slaan. De veertienjarige Frida is op haar beurt ook aan het experimenteren met het roken van sigaretten en verkent haar eigen geaardheid samen met haar beste vriendin. Onder dit alles schuilt een sterk gevoel van gemis van haar moeder, waarvoor ze haar vader onbewust of bewust de schuld geeft. Boos zijn is nog altijd makkelijker dan verdrietig.

Claire Burger heeft zowel de locatie alsook de thematiek van C’est ça l’amour dichtbij huis gezocht. Hij speelt zich af in Burgers geboortestad in het Noord-Franse Forbach, aan de grens met Duitsland, waar ze ook haar debuut filmde. Ook de thematiek komt haar niet onbekend voor: na de scheiding van Burgers ouders toen ze een puber was, bleef zij samen met haar zus bij haar vader achter. Hoewel hij geen strikt autobiografische film is, zijn de overeenkomsten met Burgers eigen leven treffend. Belangrijker nog: het voelt aan alsof gebeurtenissen direct uit haar leven gegrepen zijn. Hoe dan ook heeft Burger overduidelijk kaas gegeten van deze ruwe materie. Het lijkt mij bijna onmogelijk om zulke kleine, realistische en uiterst gevoelige gezinsscènes te schetsen als je zelf nooit in een vergelijkbare situatie hebt gezeten.

Hij is ook een uiterst respectvolle film: ieder personage kan op begrip rekenen van de makers en daarmee ook van het publiek. In uiterst gecompliceerde situaties als deze is er geen goed of fout, geen dader of slachtoffer. Zelfs Armelles personage wordt niet naar voren geschoven als de boosdoener, want zij kan het ten slotte ook niet helpen dat ze ongelukkig was in haar huwelijk. Desondanks miste ik diepgang bij haar personage. Slechts een klein inkijkje in haar hoofd en haar motieven om te vertrekken had haar personage, en daarmee de onderlinge dynamiek, mogelijk (nog) interessanter gemaakt.

Alle sympathie wordt bij het mannelijke personage gelegd, die de held van het verhaal is. Terecht ook: het is respectabel en zeer ontroerend hoe hij alles opzij zet om er voor zijn dochters te zijn. Het is alleen jammerlijk dat dit vaak pas gebeurt als het eigenlijk al te laat is, deze zogeheten ‘wake up call’. Mario geeft toe een slechte geliefde en slechte vader te zijn geweest. Je gezin verlaten en er een affaire op na houden valt nooit te prijzen, maar zelfs de meest loyale personen kunnen tot waanzin worden gedreven. Hoe dan ook wordt er veel sympathie gewekt voor dit mannelijke hoofdpersonage, en terecht ook. Er zijn waarschijnlijk niet veel mannen die op dezelfde liefdevolle manier en voor de volle honderd procent voor hun kinderen zouden zorgen als ze er zelf zo doorheen zitten. Tenminste, ik kan ze op één hand tellen.

C’est ça l’amour lijkt een kleine, eenvoudig film, zonder al teveel opsmuk en poespas, karakterontwikkeling en dramatiek. Maar het is uiterst knap om een verhaal dat zo’n diepe, pijnlijke kern heeft, op zo’n levensechte en realistische manier te kunnen vertellen zonder het sentiment al te veel uit te vergroten. De focus ligt op alledaagse handelingen en onderlinge verhoudingen: ‘kleine’ dingen als de kinderen naar school brengen en het hele huishouden runnen. Dit zijn dagelijkse gebeurtenissen die in crisissituaties als deze al een enorme verandering doormaken. De hoofdpersonen komen levensecht en doodnormaal over, en weten daarmee te ontroeren en de harten van de kijkers te raken. Deze gevoeligheid en precisie waarmee Burger werkt is uiterst knap, en kan alleen bereikt worden door eigen levenservaring te incorporeren en een groot empatisch vermogen toe te passen.

C’est ça l’amour is een ontwapenende film over de liefde in al haar facetten, en hoe loslaten hier onderdeel van is. Hier horen ontelbare fouten bij; vallen, opstaan en weer doorgaan. Tegen deze pijn is geen enkele remedie bestand, maar de liefde van je naasten verzacht in ieder geval de scherpste pijn. En deze liefde zit ‘m in de kleine, alledaagse dingen. Burger kiest ervoor zich niet te focussen op het grote sentiment. Kleine dingen die laten zien dat je aan een ander denkt, en een anders geluk vooropstelt, in de donkerste hoeken van jouw diepste eenzaamheid en pijn. Uitreiken naar een ander op het moment waarop alles dat jij wilt schreeuwen om hulp is en niet meer weet waar het te zoeken. Dat is liefde. En die liefde is in C’est ça l’amour uiterst geraffineerd, maar overal en in allerlei facetten, voelbaar.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken