Nu aan het lezen:

Captain Fantastic

Captain Fantastic

 

Vroeger wilde ik Ronja de roversdochter zijn; leven in de bossen, je eigen voedsel verzamelen, springen over kliffen en duiken in kraakheldere meertjes. Misschien dat we allemaal iets van dat verlangen in ons hebben, een onbestemde nostalgie naar Rousseau’s nobele wilde. Die natuurlijk slechts een concept was. En de natuur is niet romantisch en harmonieus, maar chaotisch en destructief. Neem dat maar aan van professor Herzog:

Toch heeft Ben (Viggo Mortensen) samen met zijn vrouw Leslie (Trin Miller) in Captain Fantastic een paradijselijk aandoende habitat weten te creëren in precies die natuur. Hij voedt er zijn zes kinderen op, elk met een unieke naam en tot aan de kleinsten toe overtuigend gespeeld door de jonge acteurs. Ze doen fysieke trainingen; beklimmen bergen en jagen op herten. Maar ook intellectueel worden ze uitgedaagd en bijgespijkerd. Ze leren over de kwantumtheorie en vieren Noam Chomsky’s verjaardag.

Vier jaar geleden debuteerde Matt Ross als regisseur met het matige 28 Hotel Rooms. Captain Fantastic is in elk opzicht tig stappen vooruit. De film is sowieso ambitieuzer en ziet er – dankzij het mooie camerawerk van Jacques Audiards vaste cinematograaf Stéphane Fontaine – prachtig uit, maar vooral is er een rijkdom aan ideeën en emotie die Ross’ debuut ontbeerde. Dat Viggo Mortensen excelleert als vader Ben is natuurlijk volstrekt overbodig om te zeggen, maar het is wel een goed excuus om iedereen even dit interview in Esquire aan te raden.

[AdSense-A]

Uiteraard komt er een moment in Captain Fantastic dat de familie zich genoodzaakt ziet de bossen achter zich te laten en in hun gammele busje Steve de confrontatie aan te gaan met wat we geneigd zijn de ‘echte wereld’ te noemen. Wat natuurlijk onzin is. De wijze waarop wij samenleven is een kunstmatige constructie. De moderne wereld is in geen enkel opzicht echter dan de wereld waarin Ben en zijn kinderen vertoeven. Volgens Rousseau is er überhaupt geen vorm van menselijk samenleven die niet tot op zekere mate kunstmatig is. Ook de levenswijze van Ben en Leslie kent regels. Naakt rondlopen: prima, maar tijdens het eten moeten de kleren aan.

captain_fantastic_20000339_st_8_s-high

Toch is het contrast met de wereld buiten de bossen evident. Dat wordt vooral duidelijk wanneer Ben en de kinderen op bezoek zijn bij Bens zus Harper (Kathryn). Haar twee zoontjes zijn onbeschoft, doen niets liever dan gewelddadige videospelletjes spelen en hebben geen idee wat de grondwet is. Toch maakt Harper zich klaarblijkelijk meer zorgen over de toekomst van Bens kinderen. En daar heeft ze waarschijnlijk nog gelijk in ook.

Captain Fantastic gaat over de keuzes die ouders maken in de opvoeding van hun kinderen. Hoeveel vrijheid geef je ze? Hoeveel waarheid? Waar ligt de balans tussen je kinderen kennis meegeven en hen aansporen aan die kennis te twijfelen? Maar ook: waar ligt de grens van de vrijheid van ouders om hun kinderen op te voeden hoe zij dat willen? De zus van Ben en ook de ouders van Leslie vinden dat de kinderen van Ben gevaar lopen. Dat ze als volwassenen geen kans zullen krijgen op een baan, op een ‘normaal’ gezinsleven. En daar zit de crux. Het doel van een goede opvoeding is niet alleen dat je kind een goed mens wordt, maar toch vooral ook dat hij of zij goed zijn of haar weg kan vinden in de maatschappij zoals die is. En juist dat legt beperkingen op in hoe je je kind opvoedt.

Bens manier van opvoeden wordt pas verkeerd of gevaarlijk vanuit het perspectief van die maatschappij waarin je nu eenmaal moet weten wat Nike of Adidas betekent en technologische ontwikkelingen zo snel gaan dat principiële bezwaren wel moeten wijken wil je niet op grote achterstand worden gezet. Zelfs in de meest vrije democratieën wordt verwacht dat iedereen zich voegt naar de gemeenschap, naar de constructie van gedeelde waarden en normen. Omdat je anders nu eenmaal minder kansen hebt. En op onbegrip stuit, of erger dan dat. Juist in het licht daarvan had de film wel een wat subversiever einde verdiend. Zoals de film sowieso hier en daar nog een tikkie meer had mogen schuren. Maar het zijn overkomelijke bezwaren. Captain Fantastic is een film die het vreemde viert. En dat mag wel wat vaker gebeuren.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken