Nu aan het lezen:

Capharnaüm

Capharnaüm

 

Het probleem van propaganda is dat het de essentie van cinema perverteert. Capharnaüm is daar een schoolvoorbeeld van. De film ontmenselijkt de onmenselijke omstandigheden waaronder de personages leven.

De geopolitieke chaos in Syrië heeft wijde repercussies, waar de vluchtelingencrisis er een van is. Libanon herbergt velen die de oorlog ontvluchten, bovenop vele anderen die de economische malaise in het thuisland verlieten. De twaalfjarige Zaïn is het posterkind van regisseuse Nadine Labaki die de mensonterende situatie van illegaal verblijf belichaamd. De wereld is in Capharnaüm een grote misère waar onbetrouwbare mensenhandelaren alomtegenwoordig zijn. Niet voor niets dat Zaïn zijn ouders aanklaagt omdat zij hem op de wereld hebben gezet, nadat hij zelf een van de rotzakken heeft neergestoken. Zijn relaas hoe hij tot zijn daad is gekomen hangt aan elkaar van exploitatieve genotszucht, inclusief een verlaten baby.

Cinema is in wezen onderdompeling. Het bewegend beeld brengt een ervaring over. De emotionele respons op deze ervaring verschilt per kijker, aangezien gevoelens ambigu en subjectief zijn. Dit is het mysterie in film dat uitnodigt tot kritische reflectie op het leven van het individu en de sociale context waarin hij zich bevindt.

Maar bij propaganda is de ervaring niet leidend. Het is een middel tot manipulatie. De reflectie blijft achterwege, aangezien de conclusie die de kijker moet trekken van tevoren al vaststaat. Zo brengt propaganda het leven tot stilstand. Rudimentaire propaganda probeert met de manipulatie een boodschap aan de man te brengen, terwijl geslepen propaganda stuurt richting een gewenste actie. Capharnaüm valt in de eerste categorie door het drammen van haar idee ten koste van elk artistiek wenselijk criterium.

De film schuwt niet het misbruik van kinderen voor eigen politiek gewin. Het karikaturale kwaad van de ouders draagt al luid en duidelijk bij aan dit als film paraderend traktaat, maar Zaïns leuren met baby Yonas nadat moederlief door de autoriteiten is opgepakt wegens illegaliteit is van een zeldzaam cynische emotionele chantage. Waar de neorealistische Italiaanse klassieker Ladri di biciclette kleine tragiek verheft tot universele smart, prefereert Labaki het om een omgekeerde Vittorio De Sica te zijn. Ruw duwt de film door de strot hoe gemeen alles en iedereen is, gemakzuchtig aannemend dat tekenen van hardheid automatisch kunnen rekenen op empathie.

Capharnaüm laat de oneerlijke manipulatie samengaan met slordige regie. Het eindeloos volgen van personages wordt verward met realisme, alsof warrig gehannes volstaat om deze schofterige wereld inzichtelijk te maken. De hectiek komt juist over als hulpeloos gezeur dat eerder lam dan geëngageerd is. Capharnaüm is valse agit-prop die net zo onmenselijk is als hetgeen de film bekritiseert.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken