Cine was de afgelopen editie van het Nederlands Film Festival aanwezig om verslag te doen van de films, de sfeer en de staat waarin de Nederlandse film verkeert. Oordeel over dat laatste: erbarmelijk. Financieel en artistiek is het weinig soeps. De originele ideeën die wonder boven wonder geld genoeg bij elkaar kunnen sprokkelen melden bezoekersaantallen die de 5000 niet overstijgen. Dan onze Zuiderburen. De ene na de andere kwalitatief goede film wordt afgeleverd. En met financieel succes. Dan is daar nu Black. In de omschrijving wordt Black gepresenteerd als een moderne variant op Shakespeares klassieker Romeo & Juliet. Ergens anders las ik “de gritty versie van Westside Story”.

Op het onvermijdelijke einde na en het gegeven van ‘verboden liefde’ lopen die vergelijkingen verder mank. Black is een intens, heftig, kleurrijk en meeslepend drama dat je de uren nadat de film is afgelopen stevig in zijn greep houdt. De jonge regisseurs Adil El Arbi en Bilall Fallah geven een visitekaartje af, met wat met recht een van de meest rauwe Vlaamse films ooit genoemd mag worden. Vergeet Ex-Drummer, vergeet Rundskop, vergeet The Invader en Waste Land: Black is de nieuwe maatstaf.

Mavela (Martha Canga Antonio) en Marwan (Aboubakr Bensaihi) zijn het onderwerp en middelpunt van Black. Als onderdeel van rivaliserende gangs uit Molenbeek (Marwan) en Matongé (Mavela) is het natuurlijk uitgesloten dat zij verliefd worden op elkaar. Na lichte tegenstand gaan ze toch overstag. De liefde tussen Mavela en Marwan moet het kloppende hart vormen van de film, maar de chemie tussen de twee hoofdrolspelers is in het begin wat cheesy en geforceerd. Zodra de film op het midden van de tweede akte zit, is de prille verliefdheid definitief teruggedrongen naar de achtergrond: het (ultra)geweld, de spanning, het gevoel van uitzichtloosheid en als lugubere kers op de taart de zeer grove seksuele gruwelheden vormen dan de rode draad. Doordat de film op dat moment alleen nog maar lijkt te bestaat uit de witte ruis tussen die gitzwarte momenten, krijgt de kijker eenzelfde soort uitzichtloosheid over zich heen.

black_20000369_st_4_s-high

Black kent een zeer succesvolle start: 100.000 bezoekers en de film draait nog steeds. Maar naast het commerciële succes is er ook controverse. Dezelfde controverse die Martin Scorcese bijvoorbeeld kende met The Godfather. Door een eenzijdig beeld te geven groeit het stigma dat men heeft omtrent migranten (zeker nu). De xenofobie zal door deze film niet meteen groter worden, maar kan de verkeerde stemmen wel verkeerde animo geven in het debat. De discussies die nu gaande zijn in België —sommige recensenten vonden het nodig om te schrijven over ‘negertjes’ en ‘kutmarokkaantjes’— bevinden zich dan ook aan de verkeerde kant van het spectrum. Net als dat niet alle Italianen in Amerika maffiosi zijn, zijn niet alle immigranten in Molenbeek (straat)terroristen.

black_20000369_st_5_s-high

Echter belichamen de hoofdrolspelers in Black alles dat slecht is. Beschuldiging van racisme wordt gebruikt om het eigen falen te verbloemen, diefstal gebeurt uit verveling, en ruzies op straat worden niet meer opgelost met een robbertje matten; het is pas voorbij als er ledematen zijn afgebroken, stukken huid zijn verbrand en de vrouwen van rivaliserende leden gebrandmerkt zijn. Uiteraard is dit uitvergroot, maar alles wordt dermate zinderend en bijna elektrisch ‘echt’ gefilmd dat de eerder genoemde liefde (die centraal zou moeten staan tussen alle chaos, despair en geweld) uit het zicht wordt verloren. Pas op het laatst –als er echt helemaal niets meer over is– komt dat gevoel een beetje terug. Black is een viscerale beleving, met een rauwe, donkere rand, en doet niets om de kijker te ontzien. De wereld is soms hard, leeg en onnodig gewelddadig. Daar doet (verboden) liefde helemaal niets aan af.

Black gaat op donderdag 14 januari in première in Nederland en wordt gedistribueerd door Cineart.

0 reacties

Geef een reactie

Annuleren