Nu aan het lezen:

Black Mirror S04E06: Black Museum

Black Mirror S04E06: Black Museum


Het vierde seizoen van Black Mirror wordt afgesloten met een drietrapsraket in de lijn van White Christmas, met een wat moeizamere lancering, maar een sterk slot.

Een misdaadmuseum, noemt de eigenaar het zelf. Dat Rolo Haynes (Douglas Hodge) al een tijdje geen bezoekers in zijn Black Museum heeft gehad, tonen de dikke lagen stof die op en rond het gebouw zijn neergedaald. Maar dan daar is Nish (Letitia Wright), die wat uurtjes moet doden terwijl ze wacht op haar zonne-energie-opladende auto en zo heeft de zweterige, witte Amerikaan toch zijn toehoorder. Het museum bevat een verzameling schijnbaar willekeurige spullen (wie oplet ziet overigens verschillende objecten die we kennen uit eerdere Black Mirror-afleveringen) en achter een rood gordijn schuilt de hoofdattractie, die uiteraard voor het laatst wordt bewaard.

Via objecten in het museum vertelt Haynes aan een geduldig luisterende en vriendelijk sceptische Nish de geschiedenis van een technologie die het mogelijk maakt om een brein over te plaatsen of te delen. In het eerste segment (waarvoor Charlie Brooker zich baseerde op een kort verhaal van goochelaar, schrijver en komiek Penn Jillette) krijgt een dokter een implantaat waarmee hij fysieke sensaties van anderen kan voelen, met als doel om patiënten snel te kunnen diagnosticeren. Natuurlijk duurt het niet lang voor deze Peter Dawson de technologie voor zijn eigen bevrediging aanwendt. En het duurt ook niet lang voor hij ontdekt dat voor hem het genot van pijn groter is dan dat van seks.

Dat leidt tot een climax waarin Colm McCarthy (die eerder afleveringen regisseerde van Peaky Blinders en indruk maakte met zijn tegendraadse zombiefilm The Girl with All the Gifts) de horror van Black Mirror naar bloederiger terrein trekt dan we gewend zijn. En toch is het een wat onbevredigend segment. Wat hier, en ook in het tweede deel wringt, is dat er niet genoeg tijd is om de verhalen te vertellen. Dat middendeel, waarin het prille geluk van een jong gezin ruw verstoord wordt wanneer de moeder verongelukt en in een coma raakt, heeft de potentie om de emotionele impact te hebben van een aflevering als Be Right Back. Vooral de tragische twist aan het einde. Maar er is te weinig tijd om ons verbonden te doen voelen met de personages en hun lot. En over bepaalde implicaties van de technologie wordt wel erg snel heengestapt.

Dat heeft te maken met de vertelstructuur die we eerder zagen in White Christmas, de kerstspecial uit 2014. Maar er is ten opzichte daarvan nog een complicerende factor. Net als Jon Hamms personage in die aflevering is Rolo Haynes een onbetrouwbare verteller, met het verschil dat we in White Christmas zagen hoe de realiteit afweek van de vertelling. In Black Museum zien we enkel wat Haynes vertelt. Hoe waarheidsgetrouw het is, valt te betwisten en daardoor ontstaat een emotionele afstand tot wat we zien.

Die verwantschap met White Christmas duidt er ook al op dat de rol van Nish in het laatste segment groter zal blijken dan die van simpele toehoorder. En dat is het deel waarin deze aflevering sterk terugkomt. Hier wordt de inzet op elk vlak verhoogd: politiek, ethisch en vooral ook emotioneel. Het is het moment waarop we achter het rode gordijn komen, achter de façades die Haynes heeft opgetrokken, achter de zelfzekere kalmte van Nish.

In de openingsscène hoorden we Dionne Warwick op de autoradio al zingen hoe moeilijk het is om het verleden los te laten als het heden je er constant aan herinnert, en die woorden echoën hier. Wat achter dat gordijn schuilgaat (en ik probeer hier om de spoilers heen te dansen) is een futuristische variant op een hedendaags beeld dat door de context van het museum teruggrijpt op een beschamende praktijk uit het verleden (wie wil weten waar ik op doel en het spoilerrisico aandurft, klik hier). En daarmee wordt de vraag opgeworpen of er iets wezenlijk veranderd is in de tussentijd, of dat slechts het decor is aangepast. Als drietrapsraket werkt Black Museum weliswaar niet optimaal, maar dat laatste segment schuurt en prikkelt naar behoren.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken