Nu aan het lezen:

Bird Box

Bird Box


Het duurt anderhalf uur voor
Bird Box de film wordt die hij eigenlijk al vanaf het begin had moeten zijn. Pas als regisseuse Suzanne Bier (A Second Chance, 2014) alle ballast overboord gooit, komt de focus te liggen op de verantwoordelijkheid van een moeder voor haar kinderen.

De scène die de film op het goede spoor brengt, is een gesprek tussen Malorie (Sandra Bullock) en Tom (Trevante Rhodes). Tom, ex-militair genre ruwe bolster met hele blanke pit, vertelt twee kinderen een verhaaltje. Malorie kan de verbeelding van de vertelling niet verdragen. Het zou de kinderen onterecht hoop geven in een wereld die toch al naar de verdoemenis is. Objectief gezien heeft ze gelijk, maar Tom heeft het meeste keukenmeidenromannetjes gelezen: ‘Overleven is geen leven. Je moet geloven in iets wat misschien nooit zal uitkomen. Je moet van deze kinderen houden, wetende dat je ze elke seconde kan verliezen. Ze verdienen dromen, liefde en hoop. Ze verdienen een moeder.’

Het is (omwille van de structuur van de film) geen spoiler om maar meteen mee te geven dat Tom niet veel later sterft en Malorie overblijft met de twee kinderen waar ze totaal geen band mee heeft – ze noemt hen simpelweg ‘Boy’ en ‘Girl’. Echte namen zijn luxe in een wereld waar zowat iedereen gek is geworden na het aanschouwen van ‘iets’ dat tot een zelfmoordpsychose heeft geleid. Malorie en de twee kinderen hebben zich in een huis verschanst. Naar buiten gaan kan alleen met de blinddoek om, langs lange veiligheidslijnen die van boom tot boom zijn gespannen. Eén seconde oogcontact met het onzichtbare monster en je zit voor eeuwig gevangen in een liedje van Spinvis.

De verantwoordelijkheid die het moederschap met zich meebrengt vormt de kern van Bird Box – een thema dat ook al sterk aanwezig was in de gelijknamige, bejubelde debuutroman van Josh Malerman uit 2014. Aan het begin van de film wordt al duidelijk dat Malorie helemaal niet uitkijkt naar het ongeboren kind dat in haar buik groeit. De gynaecoloog bij wie ze voor een echo op consultatie gaat, raadt haar weinig subtiel aan om adoptie te overwegen. Waarom Malorie ervoor gekozen heeft het kind toch te houden, wordt niet helemaal duidelijk. Zeker is dat de vader buiten beeld is en dat Malorie ook een getroebleerd verleden met zich meedraagt. Haar eigen vader, een paardenfokker op een ranch, bezorgde Malorie en haar zus Jessica (Sarah Paulson) niet de warmste jeugd.

De scènes in het huis vormen de zwakke schakel in de film omdat de personages veeleer wandelende clichés zijn. Hoe groot is de kans dat je samen moet schuilen met een drugsverslaafde, een verwende zwangere vrouw die haar dochter Cinderella wil noemen en een eigenaar van een supermarkt die in zijn vrije tijd een roman wil schrijven over het einde van de wereld? Ik kon me die schreeuwerige (‘Niemand komt ons halen!’) en paniekerige (‘We komen hier nooit uit!’) personages ook niet meer herinneren uit het boek, maar ik heb het opgezocht: grote delen van de flashbacks spelen zich weldegelijk in dat huis af met personages waar de film uit geput heeft.

Het is dan ook erg jammer dat Bird Box niet heeft durven schrappen in het kluwen aan personages, want we hebben er als kijker niets aan. Ze zijn niet interessant, we leren ze nooit echt kennen en ze vertroebelen de focus van de film. Die zou bij Malorie moeten liggen en bij de vraag of ze haar kinderen (nu ja, eentje van haar, en eentje dat eigenlijk Cinderella had moeten heten) eindelijk zal erkennen voor wat ze zijn: kleine wezens waar ze van houdt en die haar een reden geven om een mistige, barre tocht op de rivier te overleven. De tocht: een metafoor.

Nooit wordt echt duidelijk wat het monster is dat op de loer ligt. Soms trekken grote schaduwen voorbij en soms steekt plots de wind op. Verschillende personages horen fluisterende stemmen van overleden familieleden. In het boek noemt Malorie het monster ‘de oneindigheid’ maar ook daar blijft verdere duiding achterwege. Dat is goed zo. We hoeven het niet per se te zién, zoals in het thematisch verwante A Quiet Place of The Mist.

Mijn gok is dat de ongrijpbare en onzichtbare kracht uit Bird Box inspeelt op je zwakke plek en dus telkens een andere gedaante aanneemt: een metafoor.

Ik ben geen groot fan van boeken en films die heden en verleden om en om afwisselen, omdat het meestal om een gemakkelijkheidsoplossing gaat. In het boek gaf die structuur onverwachts toch een zekere noodzaak mee om steeds verder te lezen. Je wilt absoluut weten wat er nu aan het einde van de rivier te vinden is en raast dan maar door de flashbacks heen. In de film werkt de terugblikstructuur nog minder goed en krijgt de film pas vaart als de flashbacks op zijn en we terug bij het begin beland zijn: Malorie die haar twee kinderen in de boot duwt en toeschreeuwt dat ze hun blinddoek niet mogen afdoen.

Op de kolkende, meedogenloze rivier staat alles in het teken van overleven, maar de rivier leert Malorie ook om van haar kinderen te houden. Het happy end ligt voor het grijpen, een kleine Shyamalaniaanse twist incluis. Wie zich daar aan stoort, krijgt een einde dat aan meligheid ten onder gaat, maar op het moment dat de vogels eindelijk uit de doos konden, kon ik evengoed mijn tranen nauwelijks bedwingen.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken