Nu aan het lezen:

Better Call Saul – eerste helft van seizoen 4

Better Call Saul – eerste helft van seizoen 4

 

Bij het aanbreken van een nieuw seizoen Better Call Saul weet de kijker een aantal dingen zeker: het seizoen zal openen met een flash forward in zwart-wit, waarin we vooruitkijken naar de beslommeringen van Gene, uitgebluste manager van een Cinnabon in Omaha en alter ego van protagonist James ‘Jimmy’ McGill. We weten dat hij is ondergedoken en de identiteit van Gene heeft aangenomen na de gebeurtenissen uit Breaking Bad. We weten ook dat jurist en part-time oplichter Jimmy, voordat hij Gene wordt, zal veranderen in Saul Goodman, advocaat van de onderwereld.

Better Call Saul maakt bijzonder effectief gebruik van deze ijkpunten om de kijker aan zich te binden en de show structuur te geven. De spanning van Better Call Saul zit hem niet in de bestemming, maar in de weg ernaartoe. Jimmy McGill en zijn alter ego liggen op ramkoers, maar de manier waarop de onvermijdelijke frontale botsing tot stand zal komen, blijft ongewis. Dat komt omdat Better Call Saul ons constant weet te verrassen — met plotwendingen en ontwikkelingen in het verhaal, maar meer nog met de manier waarop dat verhaal verteld wordt. De serie kiest regelmatig voor lange, woordeloze shots of montages van personages die ogenschijnlijk alledaagse dingen doen of bespreken. Ook de procedures die komen kijken bij een leven in de criminaliteit worden breed uitgemeten. En er zijn natuurlijk plotselinge, intense geweldsuitbarstingen. Better Call Saul heeft deze stijlelementen drie seizoenen lang kunnen perfectioneren en beheerst ze nu tot in de puntjes, wat goed nieuws is voor de kijker: het is indrukwekkend om een serie te volgen die op de toppen van zijn kunnen opereert.

De vertelstijl onderscheidt zich verder in de ontwikkeling van de personages, vooral die van zijn hoofdpersoon. Waar Walter Whites onafwendbare afdaling naar de onderwereld werd gemotiveerd door terminale ziekte, acute financiële nood en machtswellust, is Jimmy’s ondergang veel prozaïscher. Hij wordt gedreven door een hunkering naar erkenning, door ordinair pragmatisme en door een moreel kompas dat bij vlagen de juiste richting aangeeft, maar heel vaak ook niet. Zijn onzekerheid en morele ambiguïteit zijn voor een groot deel terug  te leiden naar een leven in de schaduw van zijn pretentieuze oudere broer Charles, maar de suggestie dat Jimmy een geboren crook is loopt als een rode draad door de serie.

Dit wordt in het eerste deel van seizoen vier nog eens benadrukt: Chuck is niet meer en daarmee lijkt een last van Jimmy’s schouders te vallen (en ook van die van de serie zelf, want Chuck was niet het meest interessante personage, zijn cruciale rol ten spijt). Nu die molensteen niet meer om zijn nek hangt, is de weg helemaal vrij voor Jimmy om zijn geldingsdrang te botvieren op de nietsvermoedende wereld. Dat doet hij op kenmerkende wijze: een zoektocht naar een legitieme baan verzandt al na één (hilarische en dramatische) sollicitatie in inbraak en diefstal. En als hij dan eindelijk emplooi vindt als, jawel, verkoper van mobiele telefoons, weet hij er binnen no time een schimmig handeltje van te maken. In een geweldig gefilmde en gemonteerde sequentie zien we hoe Jimmy een ordinair trainingspak aan trekt en met een kofferbak vol prepaid telefoons de nachtelijke stad in gaat — een stad die wemelt van de figuren die wel baat hebben bij een telefoon waar je een anoniem een belletje mee kan plegen. Laat het maar aan de toekomstige Saul Goodman over om de financiële potentie van deze schaduwwereld te zien.

Het is een cruciaal moment in de ontwikkeling van Jimmy, die de werkelijkheid van alledag, waarin mensen eerlijke banen en relaties hebben, steeds meer de rug toekeert. Een nog belangrijker moment komt in een even prachtige als pijnlijke scène in de tweede aflevering, waarin Jimmy hardop een postume brief van zijn broer voorleest aan zijn partner in de liefde en in de wet, Kim. Achteloos dreunt Jimmy de ontboezemingen op, onderwijl z’n ontbijtgranen naar binnen slurpend. De lang gezochte broederlijke erkenning die hem in de brief ten deel valt, is te weinig en te laat — het doet Jimmy niets meer. Of liever gezegd, hij heeft besloten dat het hem niets meer doet. Kim zit naast hem te huilen — niet om de inhoud van de brief, maar om Jimmy’s kille onverschilligheid en wat die impliceert voor zijn toekomst, en die van haar.

Hoe die toekomst zich gaat ontvouwen is onzekerder dan ooit, zelfs nu we steeds meer elementen uit Breaking Bad gaan herkennen. In de cold open van aflevering vijf van het seizoen zien we Saul Goodman in vol ornaat: in een te fel gekleurd overhemd, omlijst door de quasi-classicistische zuilen van zijn wanstaltig ingerichte praktijk, op het punt om op de vlucht te slaan. Wellicht bestaat het risico dat Better Call Saul te veel in de steeds dichterbij kruipende schaduw van zijn voorganger zal komen te staan, maar vooralsnog is er geen enkele aanleiding om te vrezen voor de unieke stem van de serie. Die klinkt luider en duidelijker dan ooit.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken