Nu aan het lezen:

Animonday: Disenchantment

Animonday: Disenchantment


In Animonday kun je elke maandag terecht voor een verse dosis animatienieuws, aankondigingen van animatiefestivals, -retrospectieven en -events. Daarnaast ook teasers, trailers, leaders, virals en ander geanimeerd vermaak. Met gastredacteur Theodoor Steen nemen we dit keer Disenchantment onder de loep, de nieuwe animatieserie die Matt Groening maakte voor Netflix.

LvH: Matt Groening is de geestelijk vader van The Simpsons, de langst lopende primetime-televisieserie en de langst lopende Amerikaanse animatieserie en sitcom in de geschiedenis. En van Futurama, de zeer geliefde sci-fi-animatieserie waar zeven seizoenen van zijn gemaakt. Disenchantment is de eerste serie die hij maakt voor Netflix. Er zijn twee seizoenen van tien afleveringen aangekocht. Het eerste seizoen is gemengd ontvangen; ik vond het onevenwichtig, maar uiteindelijk wel de moeite waard. Wat is jouw mening? Wat werkte er wel en wat werkte er niet voor jou?

TS: Ik vond vooral dat Disenchantment enorm moeilijk op gang kwam. Zeker in de eerste afleveringen zijn de grappen schaars verdeeld over de speelduur, omdat de serie enorm veel plot, personages en world building erdoorheen moet jassen. Ook later in de serie blijven grappen en verhaal elkaar soms bijten, waardoor emotionele momenten soms gevolgd worden door misplaatste comic relief. Het is als een slapstick-routine op een begrafenis: beiden verdienen hun plek en bijpassende emotionele reactie, maar als je ze met elkaar gaat combineren krijg je gedonder. De focus op plot in plaats van grappen in de eerdere episodes zou op zich ook geen probleem zijn, ware het niet dat de verhaalopbouw bij vlagen ook onelegant is. Sommige grote ontwikkelingen binnen de plot blijven tijdelijk (of zelfs compleet) liggen, om later opgepakt te worden. Dat gecombineerd met de botsing tussen humor en drama geeft het gevoel in een auto te zitten waarvan de motor telkens afslaat: we komen wel op de bestemming (de laatste vier afleveringen zijn gewoon zeer solide), maar het gaat hortend, stotend, sputterend en hobbelend. Van iemand van het kaliber Matt Groening had ik toch een soepeler ritje verwacht.

LvH: Ik ben met je eens dat je van iemand als Groening (en David X. Cohen en Bill Oakley, die ook van de partij zijn, maar laten we het verder voor het gemak op Groening houden), die toch zo’n dertig jaar ervaring heeft in het vak, zou mogen verwachten dat hij een nieuwe serie beter uit de startblokken kan laten schieten. Maar zowel The Simpsons als Futurama hadden tijd nodig om zich te ontwikkelen. Het is natuurlijk wel zo dat The Simpsons in 1989 een vrij unieke positie innam. Inmiddels ligt de lat een stuk hoger voor animatieseries. Ik ben wel van mening dat de laatste vier aflevering van Disenchantment en zeker de finale dusdanig goed waren, dat ze het niveau van eerdere afleveringen omhoog tillen. Op het eerste gezicht willekeurige gebeurtenissen en plotontwikkelingen blijken opeens zorgvuldig geplaatste hints naar het overkoepelende verhaal en de achterliggende mythos. Daaraan kun je merken dat Groening best weet waar hij mee bezig is. In The Golden Age of Television, waarin kijkers overspoeld worden door kwalitatief hoogstaande programma’s, is het echter vrij riskant als je serie niet met de eerste aflevering je bij je lurven pakt.

TS: De laatste vier afleveringen zijn inderdaad solide genoeg om benieuwd te maken naar het vervolg, al zijn er hier ook weer beren op de weg, zoals de nogal opzichtige wijze waarop naar de identiteit van de werkelijke schurk gehint wordt. Ook hier zie je weer de ietwat rommelige manier waarop Groening zijn verhaal opzet, wanneer we over de duur van twee episodes niet één, niet twee, niet drie, maar vier keer dezelfde scène met drinkbekers volledig zien spelen, iets wat in deze tijden van televisieseriebingen niet echt meer nodig is. Twee keer was in dit geval genoeg geweest. Een ander nadeel van bingen is dat daardoor inconsistenties binnen de personages duidelijker opvallen. Met name Elfo wisselt constant van persoonlijkheid, beginnend als een mooie mix tussen cynisch en monter. Maar daarna gaat zijn verhaallijn richting een treurige duizendste variant op de friendzone (kunnen we die trope bij het grof vuil zetten trouwens), terug naar hoe hij begon, terug naar de friendzone, en nog duizenden fluctuaties ergens tussenin. Ook Luci heeft als personage soms weinig te doen, én is soms inconsistent altruïstisch voor een demon, al tijden voordat zijn personage affectie voor Bean ontwikkelt. Ander probleem van de trifecta is dat hoofdpersonage Princess Bean als ongeleid projectiel weinig heeft aan een demon die haar het slechte pad op probeert te krijgen wanneer haar hele personage min of meer bestaat uit een aaneenschakeling van slechte keuzes ver voordat Luci in haar leven komt. De personages zijn bij vlagen erg interessant en innemend, maar toch had ik een duidelijkere en consistentere chronologische opbouw in hun karakterontwikkeling op prijs gesteld. Maar ook hier zien we de laatste vier episodes enige verbetering, dus ik ga zeker wel verder kijken.

LvH: De persoonlijkheid van zowel Elfo als Luci zijn inderdaad all over the place en Elfo gaat van rebel(f) naar puppyoogjesmakende love-interest, wat een weinig interessante ontwikkeling is. We hebben in Futurama dit al gezien met Fry en Leela, die herhalingsoefening van Groening is pijnlijk. Ondanks de oneven karakterisatie hebben de personages me echter zeer gecharmeerd, vooral dankzij de excellente stemmencast. Abbi Jacobson als Bean weet zowel als guitige tienervrouw, koppige prinses en als laveloze dronkenlap te overtuigen, terwijl oudgedienden als John DiMaggio als haar vader King Zog en Billy West als Sorcerio en in een veelvoud aan andere rollen zich zorgen voor een vertrouwd gevoel en met hun komische timing zelfs de zwakkere oneliners weten te verheffen. De Engelse komieken Matt Berry en Noel Fielding zijn een verrijking van de cast als respectievelijk de verwaande prins Merkimer en Stan de beul. Ook qua character design is Disenchantment duidelijk verwant aan Futurama en The Simpsons; met haar prominente voortanden lijkt Bean zelfs op de konijnachtige wezens die Groenings krantenstrip Life in Hell bevolkten. Ik denk dat deze overeenkomsten Disenchantment echter ook tegen weten te werken: in plaats van losstaande episodes probeert Groening een opeenvolgend verhaal te vertellen en hij begint daarom misschien wat roestig.

TS: Ik denk inderdaad ook dat de vergelijking met Futurama en The Simpsons een ‘blinde kijkervaring’ in de weg zit. Disenchantment probeert duidelijk iets anders, en voor een groot gedeelte is dat lovenswaardig. Zeker als in de laatste paar episodes Matt Groening een manier vindt om de losse verhaallijntjes aan elkaar te verbinden, en eindigt met een cliffhanger van jewelste, word ik wel gemotiveerd om door te kijken. Van een doorlopende verhaallijn is bij Futurama en The Simpsons niet echt sprake, dus dat hij even wat tijd nodig heeft om zich deze nieuwe vertelstructuur eigen te maken als showrunner kan ik hem vergeven. Een ander ding waar ik aan moest wennen is dat de humor een stuk harder, cynischer, gewelddadiger en bloederiger is dan voornoemde series. Dat zal te maken hebben met het feit dat Netflix meer vrijheid geeft aan makers dan bijvoorbeeld FOX, maar het cynisme en geweld zijn soms wat moeilijke te verkroppen wanneer je het vergelijkt met het relatief warme wereldbeeld van bijvoorbeeld The Simpsons (al was dat toentertijd natuurlijk ook een brandende knuppel in het hoenderhok van een knuffelig televisie-animatie-landschap). Disenchentment is meer South Park dan The Simpsons en hoewel ik best moest gniffelen om een gory Hans en Grietje, voelt het hier en daar ook alsof Groening te hard probeert. Het werkt gewoon lang niet zo goed als je mag verwachten van iemand met de staat van dienst die hij heeft. Maar ik moet zeggen, het valt te loven dat Groening in ieder geval wel echt uit zijn comfortzone treed als maker, en van Disenchantment iets anders probeert te maken dan ‘The Simpsons of Futurama maar dan als Medieval Fantasy‘. Dat de serie wel zo verkocht wordt valt hem niet aan te rekenen. Ik wil de serie zeker nog niet afschrijven als totale flop, want er is zeker progressie in kwaliteit te zien. Maar in een tijd waarin bingers snel afhaken als de serie niet meteen aan een bepaalde mate van kwaliteit voldoet, is het niet heel handig met zo’n valse start te beginnen.

LvH: The Simpsons heeft in hun Treehouse of Horror-episodes ook de nodige splatter, maar in Disenchantment voelt het inderdaad wat sadistisch. Misschien omdat het contrast tussen geweld en het kleinburgerlijk Americana van The Simpsons en geweld en de fantasy-wereld van Disenchantment niet groot genoeg is? Streamingkanalen zoals Netflix geven makers meer vrijheid om grenzen op te zoeken wat betreft het tonen van geweld, grof taalgebruik en seksualiteit, Disenchantment stelt echter ietwat teleur in de laatste categorie. Er worden wat suggestieve grappen gemaakt en af en toe zie je een blote kont, verder is het een vrij preutse boel. Wellicht komt het door mij en ben ik afgestompt en geconditioneerd door meer dan een decennium aan animatie kijken voor KLIK, dat kan ik niet uitsluiten.  Ik vind het echter frappant dat er in Amerikaanse kritieken over Disenchantment met afschuw wordt geschreven over de romantische dynamiek tussen Elfo en Bean. Je zou denken dat men na The Shape of Water, Lord of the Rings en True Blood open zou staan voor interspecies romance. Nooit gehoord van een half-elf? Of van het feit dat veel Homo Sapiens Neanderthaler-genen hebben?

TS: Als groot fan van fanships ben ik alleen maar voor een beetje interspecies romance. Maar dan zonder een friendzone, graag! Want dat is mijn grootste probleem met Disenchantment: er is veel potentie, maar het wordt niet helemaal waargemaakt. Of helemaal niet zelfs. Ik ga seizoen 2 wel een kans geven, maar ik verwacht niet dat het ooit het niveau zal halen van The Simpsons of Futurama. Disenchantment is inderdaad niet zo betoverend.

LvH: Niet elke magische boon ontpopt zich meteen tot een magische bonenstaak, Disenchantment heeft wat mij betreft echt potentie om uit te groeien tot een fantastische serie. Ik ben naar aanleiding van het slot de serie alweer aan het herkijken.

Leuk? Deel het even!
Typ en klik enter om te zoeken